Modelbouw- en minizagen
Balsa, dun multiplex, kunststof en messing worden gezaagd door modelbouw- en minizagen daar waar een gewone zaag het materiaal breekt. De minizagen hebben een breed en stijf blad voor rechte sneden, de U-vormige figuurzagen een dun verwisselbaar blad voor bochten en uitsparingen. Het aantal tanden per inch ligt bij modelbouwzagen tussen dertig en zestig, en figuurzaagbladen worden van acht tot acht nullen genummerd. Het blad wordt met de tanden naar de greep gemonteerd, want de figuurzaag zaagt trekkend naar beneden.
Modelbouw- en minizagen
Daar waar een gewone zaag het materiaal breekt of er niet bij kan, komen modelbouw- en minizagen in beeld. De eerste groep zijn minizagen met een stijf en breed blad, die een rechte snede trekken in balsa, dun multiplex en kunststof. De tweede zijn U-vormige figuurzagen, waarin een dun verwisselbaar blad voor bochten en uitsparingen wordt gespannen. De figuurzaaguitvoering gebruiken vooral juweliers en zilversmeden, omdat ze ook door zilver en messing gaat.
De bladbreedte maakt het verschil tussen beide groepen, want die bepaalt of de snede recht of in een boog loopt. Een breed en stijf blad wijkt in het materiaal niet uit en houdt de lijn ook zonder aanslag. Een dun blad in de beugel laat zich alle kanten op draaien en komt door scherpe bochten. Wie beide nodig heeft koopt beide zagen, want de een vervangt de ander niet.
In dun materiaal hoort een zo fijn mogelijke vertanding, daarom kijkt men naar het aantal tanden per inch. Modelbouwzagen hebben dertig tot zestig tanden per inch, wat ook in een millimeter multiplex een gladde kant achterlaat. Figuurzaagbladen worden in plaats daarvan van acht tot acht nullen genummerd, waarbij acht het grofst is en acht nullen het fijnst. De regel van drie tanden in het materiaal geldt ook hier, anders breekt er een tand af tegen de kant.
De figuurzaag werkt alleen als de bladspanning voldoende is, want een slap blad verdraait en breekt. De beugel wordt voor het vastzetten iets samengedrukt, het blad aan beide uiteinden geklemd en spant zich bij het loslaten vanzelf. Bij verstelbare beugels verandert ook de diepte, dus hoe ver van de rand er gezaagd kan worden. Een stalen beugel houdt de spanning beter dan een aluminium beugel, maar is zwaarder en laat zich bij lang werk voelen.
Het blad van de figuurzaag wordt met de tanden naar de greep gemonteerd, want de snede ontstaat trekkend naar beneden. Duwen heeft geen zin, de zaag wordt met het eigen gewicht geleid en het tempo komt van de haallengte, niet van de kracht. Voor metaal wordt het blad met bijenwas ingewreven en het werkstuk rust op een uitgezaagde vijlnagel, anders buigt het dunne deel door.